۱۵سپتامبر ۲۰۲۵- زندگی با دیابت نوع ۲(T2D) ممکن است خطر ابتلا به سپسیس را دو برابر کند؛ به ویژه در مردان و افراد زیر ۶۰ سال. این یافته ها حاصل یک مطالعه بلند مدت مبتنی بر جامعه در استرالیا می باشد که در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابتEASD)، وین ، ۱۵تا ۱۹سپتامبر) ارائه گردید.
پروفسور وندی دیویس، نویسنده اصلی این مقاله از دانشگاه استرالیای غربی، گفت:«در برخی مطالعات پیشین، ارتباطی میان دیابت نوع ۲ و سپسیس مشاهده شده بود. مطالعه ما که بر پایه ی نمونه ای بزرگ از بزرگسالان جامعه انجام شده است، این رابطه ی قوی را تأیید می کند- حتیپس از تعدیل برای عوامل خطر بالقوه متعدد و همچنین در نظر گرفتن خطر رقابتی مرگ ناشی از علل غیرمرتبط. این نوع مرگ ممکن است در افرادی با خطر بالای سپسیس پیش از ابتلا به آن رخ داده باشد و در صورت نادیده گرفتن، منجر به برآورد بیش از حد بروز سپسیس شود».
او افزود:«بهترین راه برای پیشگیری از سپسیس، ترک سیگار، کنترل قند خون بالا و جلوگیری از بروز عوارض میکروواسکولار و ماکروواسکولار دیابت است. به همین دلیل این مطالعه اهمیت دارد».
سپسیس می تواند در اثر هر نوع عفونتی رخ دهد و به واکنش شدید، تهدید کننده حیات و کنترل نشده ی بدن به عفونت اطلاق می شود که ممکن است منجر به نارسایی اندام ها و بیماری بحرانی شود. بیش از ۱۰ درصداز مبتلایان به سپسیس جان خود را از دست می دهند و این بیماری یکی از علل اصلی مرگ‌ومیر در سراسر جهان است.
مطالعات پیشین نشان داده اند که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، دو تا شش برابر بیشتر در معرض خطر سپسیس و پیامدهای وخیم تر بیماری و مرگ قرار دارند، اما داده های به روز در این زمینه محدود هستند.
برای پر کردن این خلأ دانشی، پژوهشگران استرالیایی میزان بروز سپسیس را در یک گروه جامعه محور از شرکت کنندگان در «مطالعه دیابت فریمنتل – فاز دوم» بررسی کردند؛ یک مطالعه ی مشاهده ای و طولی که در یک جامعه شهری چند قومیتی با جمعیت ۱۵۷هزار نفر در استرالیا انجام شد.
پژوهشگران ۱۴۳۰ بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲را که بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۱ در مطالعه ثبت نام کرده بودند، شناسایی کردند و آن ها را با ۵۷۲۰ فرد بدون دیابت که اطلاعات هویتی شان حذف شده بود، بر اساس سن، جنس و کد پستی تطبیق دادند. میانگین سنی شرکت کنندگان در زمان ثبت نام ۶۶ سال بود و ۵۲ درصد از آن ها مرد بودند.
وضعیت سلامت این افراد با استفاده از پرونده های سلامت مرتبط، تا زمان ثبت اولین مورد سپسیس، شروع دیابت (در گروه تطبیق یافته)، مرگ یا پایان سال ۲۰۲۱- هرکدام که زودتر رخ داد- پیگیری شد.
در زمان ثبت نام، ۲ درصد از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ سابقه بستری به دلیل سپسیس داشتند، در حالی که این رقم در افراد بدون دیابت ۰.۸ درصد بود. در طول میانگین ۱۰سال پیگیری، ۱۶۹نفر (۱۱.۸ درصد) از مبتلایان به دیابت نوع ۲ و ۲۸۸ نفر (۵ درصد) از افراد تطبیق یافته دچار سپسیس شدند.
پس از تعدیل برای عوامل مخدوش کننده احتمالی از جمله سن، جنس، سابقه بستری به دلیل سپسیس و ابتلا به بیماری های مزمن دیگر، دیابت نوع ۲ با دو برابر شدن خطر ابتلا به سپسیس مرتبط بود.
نکته قابل توجه اینکه در افراد ۴۱ تا ۵۰ ساله، ابتلا به دیابت نوع ۲ با افزایش ۱۴.۵برابری خطر سپسیس همراه بود.
تحلیل های بیشتر نشان داد که در میان بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، عواملی مانند سن بالاتر، مرد بودن، داشتن تبار بومی استرالیا، سیگار کشیدن، استفاده از انسولین، قند خون ناشتا بالا، ضربان قلب بالا، نوروپاتی محیطی متقارن دیستال (نوعی بیماری عصبی)، بیماری های مغزی-عروقی و سطح بالای نشانگر نارسایی قلبیNT-proBNP همگی به طور مستقل با افزایش خطر سپسیس مرتبط بودند.
برای مثال، افراد بومی استرالیایی مبتلا به دیابت نوع ۲، سه برابر بیشتر در معرض خطر سپسیس قرار داشتند، در حالی که سیگار کشیدن با افزایش ۸۳ درصدی خطر سپسیس همراه بود.
پروفسور دیویس گفت:«مطالعه ی ما چندین عامل خطر قابل اصلاح را شناسایی کرده است، از جمله سیگار کشیدن، قند خون بالا و عوارض دیابت، که نشان می دهد افراد می توانند اقداماتی برای کاهش خطر سپسیس انجام دهند».
چند مسیر احتمالی می تواند ارتباط بین دیابت نوع ۲و سپسیس را توضیح دهد، از جمله اینکه قند خون بالا باعث تضعیف عملکرد ایمنی می شود و افراد دیابتی بیشتر مستعد ابتلا به انواع خاصی از عفونت ها مانند عفونت های ادراری، پوستی و ذات الریه هستند که به راحتی می توانند به سپسیس تبدیل شوند. آسیب های عروقی و نوروپاتی که از عوارض شایع دیابت هستند نیز به افزایش خطر سپسیس کمک می کنند.
این مطالعه از نوع مشاهده ای است و بنابراین نمی توان نتیجه گیری قطعی درباره رابطه علت و معلولی داشت. پژوهشگران اذعان کردند که ممکن است عوامل اندازه گیری نشده دیگری بر نتایج تأثیر گذاشته باشند. همچنین اشاره کردند که شرکت کنندگان ممکن است از نظر سلامت عمومی بهتر از افراد غیرشرکت کننده بوده باشند و تغییرات در مدیریت دیابت در طول دوره پیگیری در نظر گرفته نشده که می تواند تا حدی بر نتایج تأثیر بگذارد.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-09-diabetes-sepsis-large-community-based.html